Zonnepanelen en warmtepompen, wanneer heb je wel een vergunning nodig?

Voor zonnepanelen op een dak en een warmtepomp op de grond heb je meestal geen vergunning nodig. Daardoor zie je dit werk zelden in de bekendmakingen van omgevingsvergunningen. Wel zijn er uitzonderingen, zoals monumenten, daken aan de straatkant in een beschermd stads- of dorpsgezicht, zonnepanelen op de grond en grotere installaties. Voor installateurs betekent dat dat de bekendmakingen een klein deel van de markt laten zien. Het grootste deel zit in bouwplannen waarin een installatie meekomt. Dit artikel is geen juridisch advies.

Zonnepanelen op een dak

Het technische deel van het plaatsen is vergunningvrij (artikel 2.27 Bbl). Voor het ruimtelijke deel geldt artikel 2.29 Bbl, die volgens het IPLO voor op de regels van het omgevingsplan gaat.

• Op een schuin dak liggen de panelen binnen het dakvlak, in of direct op het dakvlak, met dezelfde hellingshoek.
• Op een plat dak is de afstand tot de dakranden minstens zo groot als de hoogte van het paneel.
• Vormen paneel en opslag- of omzetinstallatie geen geheel, dan moet die installatie binnen het bouwwerk staan.

Alle voorwaarden staan op de pagina van het IPLO over vergunningvrije zonnepanelen op een dak. De vrijstelling geldt niet voor een gebouw dat zonder vereiste vergunning is gebouwd of gebruikt (artikel 2.22 Bbl).

Wanneer je wel een vergunning nodig hebt

• Op het dak van een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument geldt de vrijstelling niet.
• In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht is plaatsen alleen vergunningvrij op een achterdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd. Een paneel op een dakvlak aan de straatkant heeft een vergunning nodig (artikel 2.30 Bbl).
• Voldoen de panelen niet aan de voorwaarden, dan is een vergunning voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken nodig.
• De vrijstelling geldt voor een dak. Voor panelen op een erf of in een veld bepaalt het omgevingsplan van de gemeente of je een vergunning nodig hebt.

Warmtepompen en airco's

Het technische deel is vergunningvrij zolang de draagconstructie niet verandert (artikel 2.26 en 2.27 Bbl). Voor het ruimtelijke deel is een warmtepomp of airco op de grond vergunningvrij als hij niet hoger is dan 1 meter en niet groter dan 2 vierkante meter (artikel 2.29 onder r Bbl). De hoogte meet je vanaf het maaiveld (artikel 2.23 Bbl). Staat de unit aan de gevel of op een dak, of is hij groter, dan gelden de regels van het omgevingsplan. Voor een monument is volgens het IPLO altijd een vergunning nodig.

Vergunningvrij betekent niet dat alles mag. Een warmtepomp moet aan de geluidsregels van het Bbl voldoen en aan het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek.

Bedrijfspanden

De regel voor daken spreekt van het dak van een gebouw en maakt volgens het IPLO geen onderscheid naar gebruik. Een dak van een bedrijfspand valt dus onder dezelfde voorwaarden. Een zonneveld op het terrein of een warmtepomp die hoger is dan 1 meter of groter dan 2 vierkante meter valt buiten de vrijstelling. Controleer dat per locatie in het omgevingsplan.

Controleer eerst het pand

Of een pand een monument is of in een beschermd stads- of dorpsgezicht ligt, bepaalt of de vrijstelling geldt. Dat zie je in het Omgevingsloket of bij de gemeente. De Vergunningcheck vraagt er ook naar. Controleer dit voor je een offerte maakt.

Wat dit voor installateurs betekent

Een bekendmaking bestaat alleen als er een vergunning is aangevraagd. Je ziet dus de uitzonderingen en niet de gewone woning met panelen op een achterdak. Daarnaast zie je bouwplannen waarin installatiewerk zit, zoals nieuwbouw, een grote verbouwing, een aanbouw of een functiewijziging. Lees de omschrijving, want de titel noemt de installatie zelden. Hoe je die projecten vindt, staat in hoe je als installateur nieuwe projecten vindt.

Wijs klanten bij monumenten en beschermd stadsgezicht op de Vergunningcheck in het Omgevingsloket voordat je een offerte maakt. Zo komt een klant niet halverwege de klus voor een verrassing te staan.

Klusvang zet zonnepanelen apart als eigen soort werk, net als warmtepomp en airco, naast verduurzaming en bouwplannen. Je kunt dat per gemeente bekijken, bijvoorbeeld in Rotterdam. Reken niet op veel berichten per week. De indeling kan fouten bevatten, dus de officiële bekendmaking blijft leidend. Wat installateurs verder met Klusvang doen, staat op de pagina voor installateurs.