Bij de meeste bouwplannen beslist de gemeente binnen acht weken nadat ze de aanvraag heeft ontvangen. Die termijn mag één keer met ten hoogste zes weken worden verlengd, tot veertien weken. Vraagt de gemeente de aanvrager om aanvullende gegevens, dan staat de termijn zolang stil. Voor projecten die onder de uitgebreide procedure vallen, is de beslistermijn zes maanden. Na het besluit volgt de inwerkingtreding, meestal de dag na de bekendmaking, en een bezwaartermijn van zes weken.
De reguliere procedure
Voor de meeste aanvragen geldt de reguliere procedure. Volgens artikel 16.64 van de Omgevingswet beslist de gemeente binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag. Moet een ander bestuursorgaan instemmen met het besluit, dan is dat twaalf weken. De gemeente kan de termijn één keer met ten hoogste zes weken verlengen, en maakt dat bekend voordat de eerste termijn om is. In de bekendmakingen zie je zo'n bericht als een verlenging van de beslistermijn.
Beslist de gemeente niet op tijd, dan is de vergunning niet vanzelf verleend. Een vergunning van rechtswege bestaat bij deze procedure niet. Dat staat in het vierde lid van hetzelfde artikel. IPLO beschrijft de hele reguliere procedure stap voor stap.
Als de aanvraag niet compleet is
Mist de gemeente gegevens, dan vraagt ze de aanvrager de aanvraag aan te vullen. Vanaf de dag daarna staat de beslistermijn stil, tot de aanvraag is aangevuld of de termijn daarvoor ongebruikt is verstreken. Dat staat in de Algemene wet bestuursrecht. Een aanvraag die op papier acht weken zou duren, kan daardoor langer lopen.
De uitgebreide procedure
Voor een aantal activiteiten, vaak bij grotere projecten, geldt de uitgebreide procedure. Volgens IPLO is de beslistermijn dan zes maanden. Ook die termijn mag één keer met ten hoogste zes weken worden verlengd. De gemeente legt eerst een ontwerpbesluit zes weken ter inzage. In die tijd kan iedereen een zienswijze indienen. Daarna volgt het definitieve besluit, en daartegen staat beroep open in plaats van bezwaar.
Van besluit tot bouwen
Een verleende vergunning treedt in werking op de dag na de bekendmaking van het besluit. Bij de uitgebreide procedure is dat de dag na de terinzagelegging (artikel 16.79 Omgevingswet). Kan het werk binnen vier weken iets veranderen wat niet te herstellen is, zoals bij sloop, dan bepaalt de gemeente dat de vergunning pas vier weken na de bekendmaking in werking treedt. Vraagt iemand in die vier weken de rechter om een voorlopige voorziening, dan wacht de inwerkingtreding op die uitspraak.
Tegen een besluit uit de reguliere procedure kan zes weken bezwaar worden gemaakt, volgens de Algemene wet bestuursrecht. Die termijn begint op de dag na de bekendmaking, zo staat in het artikel daarna. Een vergunning kan in die periode dus nog door bijvoorbeeld buren worden aangevochten.
Wat dit betekent voor je planning
Tel de termijnen op en je ziet hoe ver een aanvraag van de uitvoering af kan staan. Bij de reguliere procedure zonder verlenging valt het besluit uiterlijk acht weken na de aanvraag, met verlenging uiterlijk na veertien weken. Daarna loopt nog zes weken de bezwaartermijn. Tussen de aanvraag en het einde van die termijn zitten zo tot ongeveer veertien weken, of tot ongeveer twintig weken als de termijn is verlengd. Opschorting komt daar nog bij, net als de tijd die de aanvrager nodig heeft om een aannemer te kiezen en te beginnen.
Een aanvraag is daarmee een vroeg signaal. Een verleende vergunning zegt dat het plan mag, maar nog niet wanneer het werk begint. Het verschil tussen de twee fases lees je in het verschil tussen een aangevraagde en een verleende omgevingsvergunning.
Hoe lang het in jouw gemeente duurt
De wet zegt hoeveel tijd een gemeente maximaal heeft. Hoe snel een gemeente in de praktijk beslist, verschilt. Op de gemeentepagina's van Klusvang, zoals die van Utrecht, zie je de mediaan in dagen van aanvraag tot besluit. Die tonen we alleen als we minstens vijf dossiers kunnen koppelen, waarbij de aanvraag en het besluit hetzelfde zaaknummer hebben. Lukt dat niet, dan staat er geen getal. De koppeling gebeurt automatisch, dus een los dossier kan ontbreken.
Wat aannemers verder met Klusvang doen, staat op de pagina voor aannemers. Waar je aanvragen zelf opzoekt, lees je in waar je aangevraagde omgevingsvergunningen inziet.
Veelgestelde vragen
Is een vergunning verleend als de gemeente te laat beslist?
Nee. Bij de reguliere procedure komt er geen vergunning van rechtswege als de beslistermijn verloopt.
Kan het langer duren dan veertien weken?
Ja. Vraagt de gemeente om aanvullende gegevens, dan staat de termijn stil tot de aanvraag is aangevuld. Bij de uitgebreide procedure is de beslistermijn zes maanden.
Wanneer mag er gebouwd worden?
Meestal vanaf de dag na de bekendmaking van het besluit. Bij werk dat iets kan veranderen wat niet te herstellen is, bepaalt de gemeente dat de vergunning pas vier weken later in werking treedt.
Hoe lang kan iemand bezwaar maken?
Zes weken, vanaf de dag na de bekendmaking van het besluit. Bij de uitgebreide procedure staat beroep open in plaats van bezwaar.